Nevşehir Çevresinde Volkanik Terselme Rölyefi ve Peribacalarının Oluşumuna Etkisi


Nevşehir ve yakın çevresi önemli ölçüde farklı litolojilerde volkanik şekillerden ve birimlerden oluşur. Volkanik rölyef kentin alansal gelişiminde, arazi kullanımında ve Türkiye’nin en önemli turizm bölgelerinden olan Kapadokya peribacalarının oluşumunda da etkili olmuştur. Volkanik yapıların ve litolojik birimlerin hem kent üzerindeki etkisi hem de peribacalarının oluşumu üzerindeki etkisinin araştırılması amacıyla sahada bir dizi çalışma gerçekleştirilerek sayısal haritalar, jeomorfoloji haritaları, diyagramlar, volkanik terselme (inversion) kuralına göre jeomorfolojik evrim modeli geliştirilmiştir. Nevşehir çevresinin jeomorfolojik gelişiminde dikkat çeken en önemli hususlar hem tektonik, hem de volkanik etkilerle gerçekleşen polisiklik (çok evreli) gelişim seyri ve farklı aşınmaya bağlı olarak ortaya çıkan topoğrafik terselme olaylarıdır. Bu nedenle şehir ve yakın çevresinde rölyefte bir zenginlik göze çarpar (volkanik domlar, volkanik platolar, volkan konileri, trap, volkanik terselme basamakları, fay basamakları, fay aynaları, mesalar, şahit tepeler, peribacaları vs). Aktif morfoloji olarak günümüzde sahada Kızılırmak ve kollarının etkisine bağlı olarak daha çok fluviyal aşındırma süreci hâkimdir. Bu süreç litolojik faktörlerin de etkisi ile selektif aşındırma ile yarıntı erozyonu şeklinde ortaya çıkan badlands topoğrafyası ve oldukça zengin, aynı zamanda çok çeşitli peribacalarının oluşumuna neden olmuştur.


Keywords


Kapadokya, Nevşehir, Peribacaları, Topoğrafik Terselme, Volkan Jeomorfolojisi.

Author: Sabri KARADOĞAN - Emrah ŞIKOĞLU - Handan ARSLAN
Number of pages: 190-210
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/rssstudies.24980
Full text:
RESEARCHER SOCIAL SCIENCE STUDIES
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.