Osmanlı Manzum Fetvâ Geleneğinde Hocazâdeler Geleneği,
Hodja Zada Tradition In Ottoman Poetry Fatwas Tradition

Author:

Number of pages : 94-114

Abstract

Şiir ve edebiyatın her alana hâkim olduğu Osmanlı coğrafyasında devlet yazışmaları da bundan etkilenmiş ve her türlü resmî arşiv belgesinde nazım ve edebî sanatın bolca yer aldığı görülmüştür. Bu durum, hukuki alanda fetvâlara da yansımış ve böylece orijinal bir tür olarak manzum fetvâlar Türk edebiyatındaki yerini almıştır. Osmanlı’da manzum fetvâlar Divan şairleri içinde özel bir yere sahip olan şeyhülislâm ve müftülerce verilmiştir. Genellikle 16.yüzyıl ortalarından itibaren görülmeye başlanan manzum fetvâlar büyük ölçüde Ebussuûd Efendi, Bostanzâde Muhammed Efendi, Hoca Sadeddin Efendi gibi, yaptıkları önemli işlerle çağa damga vurmuş ünlü şeyhülislâmların kalemlerinden çıkmıştır. Hoca Sadeddin Efendi ve onun oğul ve torunları ise bu geleneği bir aile geleneği hâlinde sürdürmüşler ve bu konuda özel bir yer tutmuşlardır. Osmanlı’da şu ana kadar tespit edilmiş bulunan manzum fetvâların yarıdan fazlasının Hocazâdeler tarafından verilmiş olduğu dikkat çekicidir.

Keywords

Abstract

Poetry and literature were dominant in all areas of the Ottoman Empire, and the state documents were affected from it and verse and literary art were used galore in every kind of official archive document. This event has also been reflected in the legal subculture fatwas and thus poetry fatwas has entered into Turkish literature as a genre of authentic. In the Ottoman Empire poetry fatwas are given by sheikhulislams and muftis who have a special place in Divan poets. The poetry fatwas which started to be given from the middle of the 16th century generally came out of the famous and important sheikhulislams such as Ebussuud Efendi, Bostanzade Mohammed Efendi, Hodja Sadeddin Efendi. Hodja Sadeddin Efendi and his sons and grandchild transform this tradition into a family tradition and they have a special place in this regard. It is noteworthy that more than half of the poetry fatwas written in the Ottoman Empire had been given by Hocazades.

Keywords